Gezonde werkomgevingen volgens Worksphere

Een gebouw dat het beste in de mensen naar boven haalt, zodat er betere resultaten en lagere kosten komen. Dat is volgens Walter Okhuijsen van Strukton Worksphere de definitie van een gezond gebouw.

Een gebouw dat het beste in de mensen naar boven haalt,
zodat er betere resultaten en lagere kosten komen. Dat is volgens Walter
Okhuijsen van Strukton Worksphere de definitie van een gezond gebouw.

Walter Okhuijsen is manager afdeling Business Development
& Innovation. “Ik vind dat een werkomgeving er minimaal voor moet zorgen
dat mensen niet ongezonder worden en het liefst gezonder worden”, zo stelt
hij. Een filosofie die heel goed past bij een van de opdrachtgevers van
Strukton Worksphere, coöperatieve pensioenuitvoeringsorganisatie PGGM. Arnold
Veenema, manager Regie Facilitair bij PGGM vertelt in de eerstvolgende uitgave
van Smart WorkPlace Magazine hoe die samenwerking verloopt. In dit artikel
vertelt Walter Okhuijsen hoe met zijn team werkomgevingen creëert die de
gezondheid van medewerkers positief beïnvloedt en de voortgang van werkprocessen
en motivatie, betrokkenheid en productiviteit van medewerkers stimuleert.

Observeren
Het team observeert de ontwikkelingen in de markt, kijkt
naar de klantvragen, volgt de technologische en maatschappelijke ontwikkelingen
en kijkt wat de concurrentie doet. Daaruit destilleert Okhuijsen de
ontwikkelingen die nodig zijn om als Strukton Worksphere en haar klanten ook op
de middellange en lange termijn succesvol te blijven. Dat kunnen zowel
concepten als diensten als contractvormen zijn.

Al een aantal jaren richt Strukton Worksphere haar aandacht
ook nadrukkelijk op ‘gezonde werkomgevingen’. “Het is in onze ogen een
interessant ontwikkelgebied, waar enerzijds onze klanten steeds meer
belangstelling voor kregen en waar anderzijds zich in het buitenland interessante
ontwikkelingen speelden, zoals de opkomst van WELL.”

Twee belangrijke
drivers
Okhuijsen zag twee belangrijke drivers achter de toegenomen
interesse bij klanten: “De eerste – de kosten- en opbrengstenkant – is het
terugdringen van ziekteverzuim en het verhogen van de productiviteit. Een
gezonde werkomgeving levert de organisatie gewoon geld op. De tweede driver –
in mijn ogen nog interessanter, vanuit mijn veranderkundige achtergrond – is
het binden en boeien van mensen aan je organisatie. En ik bedoel niet alleen
‘de war on talent’ in het bedrijfsleven, maar denk bijvoorbeeld ook aan
scholen, universiteiten en ziekenhuizen. Mensen zijn tegenwoordig veel mondiger
en kunnen makkelijker kiezen. Het gezonde gebouw kan een belangrijk
selectiecriterium voor studenten of patiënten zijn.” Dit vloeit volgens
Okhuijsen ook uit een maatschappelijke ontwikkeling: de toegenomen focus op
gezondheid en gezond leven. “Zo is roken not done, wordt zitten gezien als het
nieuwe roken, wordt bewegen en gezonde voeding gepromoot en gaan alcohol en
energiedranken steeds meer in de ban.”

Gezondheid en welbevinden
Strukton Worksphere is een technologiebedrijf dat zich richt
op de gebouwde omgeving. Onder andere de digitalisering en de aandacht voor
gezonde werkomgevingen betekende voor Strukton Worksphere een belangrijke
ommezwaai: niet meer de gebouwen staan centraal, maar de mensen in de gebouwen.
“Dat komt ook tot uitdrukking in onze missie: wij creëren prettige en gezonde
werk- en verblijfsomgevingen voor iedereen.” Gezondheid en welbevinden hebben
duidelijk gevolgen voor het gebouwontwerp: “Vroeger stond esthetiek voorop,
daarna functionaliteit en nu steeds meer gezondheidskundige en
belevingsaspecten.”

Revitalisering
Rijkskantoor de Knoop – de revitalisering van een voormalige
kazerne naar een moderne transparante werkomgeving – in Utrecht is volgens Okhuijsen
een mooi voorbeeld van de aanpak van een prettige en gezonde werkomgeving zoals
Strukton Worksphere voorstaat.

“Dat gebouw – met als opdrachtgever het Rijksvastgoedbedrijf
– is door het consortium waarvan ook Strukton Worksphere deel uitmaakt – vanaf
de tekentafel ontworpen met als uitgangspunt: wat betekent het gebouw voor de
toekomstige gebruikers? De vraag die centraal stond was: hoe creëren we een
omgeving waar mensen zich prettig voelen, willen werken én terug blijven komen.
Het moest hét ontmoetingspunt van de rijksambtenaar in Nederland worden. Ook de
hele demografische omgeving speelde een rol: het staat in hartje Utrecht, bij
het centraal station. We wilden dat het maximaal zou aansluiten bij de
toekomstige gebruikers.”

A

angepast aan gebruikers
Daarom is het ontwerp na uitvoerige gesprekken met de
opdrachtgever en de toekomstige eindgebruikers qua vergader-, ontmoetings- en
ontwikkelfaciliteiten, maar ook qua bereikbaarheid, kleurstelling en
materiaalgebruik helemaal aangepast aan de toekomstige gebruikers. Zo is er
voor een bepaald thema – ‘Nederland’ – gekozen dat terugkomt in een warm
aanvoelend kleurgebruik en in meubilair en prints. Er is een centraal atrium
gecreëerd met een koffiebar die ontmoetingen stimuleert. Ook is er veel glas tot
op vloerniveau, zodat het altijd open en licht is. Bovendien wordt bewegen
gestimuleerd door de inrichting en de looplijnen.


The Green House
De kers op de taart is het circulair paviljoen ernaast, The
Green House, een restaurant geheel gerealiseerd vanuit duurzaamheid en duurzame
inzetbaarheid. Zo wordt bij de exploitatie volop ingezet op mensen met een
afstand tot de arbeidsmarkt. Er zit ook een kas in het gebouw waar ter plekke
kruiden en smaakversterkers worden geteeld die in de gerechten worden gebruikt.
The Green House is een tijdelijke voorziening. In verband met het
bestemmingsplan moet het over vijftien jaar weer weg zijn. Daarom is het
volledig demontabel en makkelijk herplaatsbaar.”

Drieledige benadering
De benadering van Strukton Worksphere rond gezonde
werkomgevingen is drieledig. Ten eerste kan er een gezondheidsklacht zijn,
bijvoorbeeld een hoog ziekteverzuim of klachten over een droge keel
bijvoorbeeld. Ten tweede kan bij de nieuwbouw of de revitalisering van een
gebouw gezondheid en welbevinden vanaf de tekentafel bij het ontwerp
uitgangspunt zijn – De Knoop is een voorbeeld van zo’n revitalisering. Een
ander voorbeeld is ook de ontwikkeling van The Dutch Mountains in Veldhoven,
een nog te bouwen complex met kantoor- en hotelfunctie, vergaderfaciliteiten en
gemaksdiensten.

Duurzame
inzetbaarheid van mensen
De derde benadering is gericht op de duurzame inzetbaarheid
van mensen. Daarbij gaat het om opdrachtgevers waar zorg voor medewerkers en
klanten een van de kernwaarden is. Voor hen is een gezonde werkomgeving
nadrukkelijk onderdeel van een groter geheel, gekoppeld aan zaken als
vitaliteitsprogramma’s, gezonde voeding, maar ook schoonmaak. In deze derde
benadering werken we daarom nadrukkelijk samen met partners. Cocreatie
inderdaad. Waarbij wij de harde kant – het gebouw en de werkomgeving – voor
onze rekening nemen.” 

Strukton PULSE
“Ons datagestuurd platform, Strukton PULSE, speelt hierin al
jaren een belangrijke rol, waarmee we de gebouwen die we in beheer hebben
bewaken en optimaliseren. Nu zijn we, samen met partners, een nieuwe module aan
het ontwikkelen, waarbij we data via wetenschappelijk onderbouwde algoritmes
koppelen aan gezondheidkundige waardes en dit ook visualiseren voor onze
klanten. Een unieke propositie, die we binnenkort lanceren en bij een aantal
klanten gaan toepassen.”

Zachte kant
Naast de harde kant is er ook een zachte kant, hoe beleven
mensen een ruimte. “De harde data van een gebouw kunnen wel iets vaststellen
over de gezondheidskundige waarde, maar hoe beleeft een gebruiker die ruimte?
Wellicht verschilt dat en dat is wel van belang mee te nemen in het
totaalbeeld, dat we bespreken met klanten. Vanwege die zachte kant en het
evenwicht tussen de zachte en harde kant werken we samen met partners.” 

Psychologische toestand
Okhuijsen noemt naast de harde en zachte kant nog een ander
aspect van gezondheid, de psychologische toestand van mensen. “Die kan door
allerlei zaken worden beïnvloed. Het weer, een eventuele reorganisatie, ruzie
thuis, slecht geslapen, zomer of winter, is er een griepepidemie? Al die zaken
hebben impact op je welbevinden en je productiviteit. En dat heeft ook gevolgen
voor een van onze belangrijkste issues, de aantoonbaarheid van gezonde
gebouwen. We kunnen het beredeneren en aantonen met data, maar de aantoonbare
opbrengst in productiviteit en dalend ziekteverzuim blijft lastig. Inmiddels is
er veel onderzoek gedaan en kennen we  de
WELL-systematiek en de Leesman-index. Zo weten we inmiddels dat geluid en fijnstof
de grootste impact hebben op de gezondheid en productiviteit van mensen in hun
werkomgeving. Daar moét je rekening mee houden. Uiteindelijk willen we
natuurlijk aantonen dat met gezonde werkomgevingen niet alleen de
gebruikerstevredenheid omhooggaat, maar ook dat er gewoon geld mee te verdienen
is.” 

Responsive buildings
In de toekomst voorziet Okhuijsen gebouwen die meebewegen
met de gebruikers, de responsive buildings. “Daarbij kun je denken aan wanden
als schermen die kunnen worden omgetoverd tot bijvoorbeeld een bosomgeving. En
een ruimte die boslucht aanbiedt. Zodat op allerlei manieren de illusie van een
bos wordt gecreëerd. Dit kan ook een strand zijn, of 10 andere omgevingen, waar
mensen op dat moment het prettigst werken. Zo’n toekomstig gebouw is zodanig
smart dat hij het profiel van je herkent en daarop inspeelt. Dat geeft weer een
enorme boost aan gezonde werkomgevingen. Momenteel zijn er eerste voorbeelden
van en die volgen we aandachtig. Mijn inschatting is dat dit over tien tot
vijftien jaar normaal is.”

Dit artikel is gepubliceerd op Smart WorkPlace

Tekst: Peter Bekkering; Foto: Michael Kooren